{"id":13032,"date":"2023-12-18T15:27:03","date_gmt":"2023-12-18T07:27:03","guid":{"rendered":"https:\/\/docquity.com\/?post_type=articles&#038;p=13032"},"modified":"2025-02-11T13:38:23","modified_gmt":"2025-02-11T05:38:23","slug":"vi-sao-van-dong-cuong-do-cao-khien-co-the-nhay-cam-hon-voi-cac-benh-ho-hap","status":"publish","type":"articles","link":"https:\/\/docquity.com\/vi\/articles\/vi-sao-van-dong-cuong-do-cao-khien-co-the-nhay-cam-hon-voi-cac-benh-ho-hap\/","title":{"rendered":"V\u00ec sao v\u1eadn \u0111\u1ed9ng c\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9 cao khi\u1ebfn c\u01a1 th\u1ec3 nh\u1ea1y c\u1ea3m h\u01a1n v\u1edbi c\u00e1c b\u1ec7nh h\u00f4 h\u1ea5p?"},"content":{"rendered":"\n<p>Ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng th\u1ec3 ch\u1ea5t d\u1eabn \u0111\u1ebfn \u0111\u00e1p \u1ee9ng \u0111a c\u01a1 quan \u0111\u1ed1i v\u1edbi nhu c\u1ea7u n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng t\u0103ng, nhu c\u1ea7u oxy t\u0103ng v\u00e0 nh\u1eefng t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng \u1edf m\u00f4 [1]. Nhu c\u1ea7u t\u0103ng, v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u00e1p \u1ee9ng c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn ki\u1ec7t s\u1ee9c, gi\u1ea3m hi\u1ec7u n\u0103ng v\u00e0 t\u0103ng nh\u1ea1y c\u1ea3m \u0111\u1ed1i v\u1edbi ch\u1ea5n th\u01b0\u01a1ng hay b\u1ec7nh t\u1eadt [2 \u2013 4]. Hi\u1ec3u r\u00f5 nh\u1eefng ph\u1ea3n \u1ee9ng\/quy tr\u00ecnh s\u1ea3y ra trong c\u01a1 th\u1ec3 trong giai \u0111o\u1ea1n n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea3i thi\u1ec7n hi\u1ec7u n\u0103ng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 ph\u00f2ng ng\u1eeba b\u1ec7nh t\u1eadt \u1edf c\u00e1c nh\u00f3m c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u00f2i h\u1ecfi th\u1ec3 ch\u1ea5t cao nh\u01b0 l\u00ednh c\u1ee9u h\u1ecfa, c\u1ea3nh s\u00e1t c\u01a1 \u0111\u1ed9ng, qu\u00e2n \u0111\u1ed9i v\u00e0 v\u1eadn \u0111\u1ed9ng vi\u00ean [5].<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1ed9t nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn h\u00e0nh nh\u1eb1m l\u00e0m \u00e1ng t\u1ecf c\u01a1 ch\u1ebf \u0111i\u1ec1u h\u00f2a c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3 tr\u01b0\u1edbc c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng th\u1ec3 ch\u1ea5t c\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9 cao th\u00f4ng qua vi\u1ec7c ph\u00e2n t\u00edch multi-omics. B\u00e0i vi\u1ebft t\u00f3m t\u1eaft nghi\u00ean c\u1ee9u nh\u1eb1m gi\u00fap qu\u00fd v\u1ecb \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p c\u1eadp nh\u1eadt nghi\u00ean c\u1ee9u th\u00fa v\u1ecb n\u00e0y, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u00f3 th\u00eam c\u01a1 s\u1edf \u0111\u1ec3 t\u01b0 v\u1ea5n cho nh\u1eefng b\u1ec7nh nh\u00e2n c\u00f3 \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p ph\u00f9 h\u1ee3p.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>T\u00f3m t\u1eaft nghi\u00ean c\u1ee9u<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ec3 t\u00ecm hi\u1ec3u quy tr\u00ecnh \u0111i\u1ec1u h\u00f2a c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3 trong \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n th\u1ef1c \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng th\u1ec3 ch\u1ea5t c\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9 cao, nh\u00f3m nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u00e3 ti\u1ebfn h\u00e0nh ph\u00e2n t\u00edch multi-omics v\u1edbi 3 m\u1eabu d\u1ecbch sinh h\u1ecdc: huy\u1ebft t\u01b0\u01a1ng, n\u01b0\u1edbc ti\u1ec3u v\u00e0 n\u01b0\u1edbc b\u1ecdt. Nh\u1eefng m\u1eabu sinh h\u1ecdc n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c thu th\u1eadp t\u1eeb 11 l\u00ednh c\u1ee9u h\u1ecfa tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 sau 45 ph\u00fat khi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 v\u1eadn \u0111\u1ed9ng th\u1ec3 ch\u1ea5t c\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9 cao b\u1eaft \u0111\u1ea7u. Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 v\u1eadn \u0111\u1ed9ng th\u1ec3 ch\u1ea5t c\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9 cao bao g\u1ed3m leo n\u00fai trong su\u1ed1t 45 ph\u00fat, v\u1edbi t\u1ed1c \u0111\u1ed9 cao tr\u00ean \u0111\u1ecba h\u00ecnh d\u1ed1c \u0111\u1ee9ng m\u00e0 v\u1eabn m\u1eb7c b\u1ed9 \u0111\u1ed3ng ph\u1ee5c c\u1ee7a l\u00ednh c\u1ee9u h\u1ecfa (n\u1eb7ng t\u1eeb 9 \u2013 20 kg). \u0110\u1eb7c \u0111i\u1ec3m omics tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 sau khi v\u1eadn \u0111\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n t\u00edch v\u00e0 so s\u00e1nh \u0111\u1ec3 suy \u0111o\u00e1n nh\u1eefng c\u01a1 ch\u1ebf \u0111i\u1ec1u h\u00f2a c\u00f3 th\u1ec3 x\u1ea3y ra [5].&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>K\u1ebft qu\u1ea3 ph\u00e2n t\u00edch multi-omics t\u1ed5ng c\u1ed9ng c\u1ee7a c\u1ea3 3 m\u1eabu sinh h\u1ecdc \u0111\u1ecbnh danh v\u00e0 \u0111\u1ecbnh l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c 3835 protein, 730 lipid v\u00e0 182 ch\u1ea5t chuy\u1ec3n h\u00f3a. K\u1ebft qu\u1ea3 ph\u00e2n t\u00edch huy\u1ebft t\u01b0\u01a1ng cho th\u1ea5y d\u1ea5u hi\u1ec7u c\u1ee7a t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng m\u00f4. M\u1eabu ph\u00e2n t\u00edch huy\u1ebft t\u01b0\u01a1ng c\u0169ng cho th\u1ea5y d\u1ea5u hi\u1ec7u \u0111i\u1ec1u bi\u1ebfn mi\u1ec5n d\u1ecbch v\u00e0 t\u00e1i t\u1ea1o protein. Nh\u1eefng ph\u00e1t hi\u1ec7n n\u00e0y g\u1ee3i \u00fd r\u1eb1ng vi\u1ec7c v\u1eadn \u0111\u1ed9ng c\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9 cao c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng m\u00f4 v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u00e1p \u1ee9ng s\u1eeda ch\u1eefa \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eaft \u0111\u1ea7u ngay l\u1eadp t\u1ee9c. S\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i l\u1edbn trong chuy\u1ec3n h\u00f3a lipid, glycosis v\u00e0 chu tr\u00ecnh Krebs c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c qan s\u00e1t. S\u1edf d\u0129 nh\u1eefng quy tr\u00ecnh chuy\u1ec3n h\u00f3a n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng c\u01b0\u1eddng c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng nhu c\u1ea7u n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng t\u0103ng cao c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3 [5].&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/dxecch.stripocdn.email\/content\/guids\/CABINET_c070182a7e87148b564a2791b066900c51867a58d20410cc9277921c8ac66c6d\/images\/picture_1.png\" alt=\"\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>H\u00ecnh 1. Nh\u1eefng d\u1ea5u ch\u1ec9 c\u1ee7a c\u00e1c qu\u00e1 tr\u00ecnh \u0111i\u1ec1u h\u00f2a sau khi v\u1eadn \u0111\u1ed9ng c\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9 cao<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>K\u1ebft qu\u1ea3 ph\u00e2n t\u00edch n\u01b0\u1edbc ti\u1ec3u cho th\u1ea5y c\u00f3 s\u1ef1 \u0111i\u1ec1u h\u00f2a \u0111\u1ed3ng th\u1eddi v\u00e0 m\u1ea1nh m\u1ebd c\u1ee7a 6 trong s\u1ed1 8 protein t\u1eeb h\u1ec7 renin-angiotensin, nh\u1eb1m h\u1ed7 tr\u1ee3 nhu c\u1ea7u b\u00e0i ti\u1ebft c\u1ee7a c\u00e1c s\u1ea3n ph\u1ea9m d\u1ecb h\u00f3a t\u0103ng cao, t\u00e1i h\u1ea5p thu ch\u1ea5t dinh d\u01b0\u1ee1ng v\u00e0 duy tr\u00ec c\u00e2n b\u1eb1ng d\u1ecbch [5].&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>K\u1ebft qu\u1ea3 ph\u00e2n t\u00edch m\u1eabu n\u01b0\u1edbc b\u1ecdt th\u1ea5y n\u1ed3ng \u0111\u1ed9 c\u1ee7a 3 cytokine ti\u1ec1n vi\u00eam gi\u1ea3m. \u0110\u00e2y c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 \u0111\u00e1p \u1ee9ng th\u00edch nghi c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi v\u1eadn \u0111\u1ed9ng c\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9 cao \u0111\u1ec3 c\u1ea3i thi\u1ec7n h\u00f4 h\u1ea5p v\u00e0 cung l\u01b0\u1ee3ng tu\u1ea7n ho\u00e0n. Ngo\u00e0i ra, ph\u00e2n t\u00edch m\u1eabu n\u01b0\u1edbc b\u1ecdt cho th\u1ea5y n\u1ed3ng \u0111\u1ed9 c\u1ee7a 8 antimicrobial peptide t\u0103ng. S\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y ra nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i trong h\u1ec7 microbiome \u0111\u01b0\u1eddng mi\u1ec7ng [5].&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u1eb1m l\u00e0m r\u00f5 nh\u1eefng h\u1eadu qu\u1ea3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u1ee9c kh\u1ecfe c\u1ee7a nh\u1ee9ng \u0111\u00e1p \u1ee9ng ph\u00e2n t\u1eed x\u1ea3y ra khi v\u1eadn \u0111\u1ed9ng c\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9 cao, nh\u00f3m nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ti\u1ebfn h\u00e0nh m\u1ed9t t\u1ed5ng quan h\u1ec7 th\u1ed1ng (systematic-review). K\u1ebft qu\u1ea3 cho th\u1ea5y c\u00e1c tri\u1ec7u ch\u1ee9ng li\u00ean quan \u0111\u1ebfn h\u00f4 h\u1ea5p cao h\u01a1n c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a sau khi v\u1eadn \u0111\u1ed9ng c\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9 cao. K\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a c\u00e1c t\u1ed5ng quan h\u1ec7 th\u1ed1ng kh\u00e1c c\u0169ng \u0111\u1ed3ng thu\u1eadn v\u1edbi k\u1ebft qu\u1ea3 n\u00e0y [5].&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>B\u00e0n lu\u1eadn<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n nh\u1eefng d\u1ea5u ch\u1ec9 c\u1ee7a c\u00e1c c\u01a1 ch\u1ebf \u0111i\u1ec1u h\u00f2a trong d\u1ecbch sinh h\u1ecdc, g\u1ee3i \u00fd vi\u1ec7c duy tr\u00ec c\u00e2n b\u1eb1ng n\u1ed9i m\u00f4i khi v\u1eadn \u0111\u1ed9ng th\u1ec3 ch\u1ea5t c\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9 cao c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m t\u0103ng s\u1ef1 nh\u1ea1y c\u1ea3m c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi nhi\u1ec5m khu\u1ea9n. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y cho th\u1ea5y vi\u1ec7c c\u1ea3nh b\u00e1o v\u1ec1 c\u00e1c b\u1ec7nh h\u00f4 h\u1ea5p c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 l\u1ee3i cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c trong l\u0129nh v\u1ef1c y\u00eau c\u1ea7u th\u1ec3 ch\u1ea5t cao.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>T\u00e0i li\u1ec7u tham kh\u1ea3o<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Hawley JA, Hargreaves M, Joyner MJ, Zierath JR. Integrative biology of exercise. Cell. 2014;159(4):738\u201349.<\/li>\n\n\n\n<li>Friganovic A, Selic P, Ilic B, Sedic B. Stress and burnout syndrome and their associations with coping and job satisfaction in critical care nurses: a literature review. Psychiatr Danub. 2019;31(Suppl 1):21\u201331.<\/li>\n\n\n\n<li>Adrian AL, Skeiky L, Burke TM, Gutierrez IA, Adler AB. Sleep problems and functioning during initial training for a high-risk occupation. Sleep Health. 2019;5(6):651\u20137.<\/li>\n\n\n\n<li>Sugden C, Athanasiou T, Darzi A. What are the effects of sleep deprivation and fatigue in surgical practice?. Semin Thorac Cardiovasc Surg. 2012;24(3):166\u201375.<\/li>\n\n\n\n<li>Nakayasu, E.S., Gritsenko, M.A., Kim, YM. et al. Elucidating regulatory processes of intense physical activity by multi-omics analysis. Military Med Res 10, 48 (2023). https:\/\/doi.org\/10.1186\/s40779-023-00477-5&nbsp;<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng th\u1ec3 ch\u1ea5t d\u1eabn \u0111\u1ebfn \u0111\u00e1p \u1ee9ng \u0111a c\u01a1 quan \u0111\u1ed1i v\u1edbi nhu c\u1ea7u n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng t\u0103ng, nhu c\u1ea7u oxy t\u0103ng v\u00e0 nh\u1eefng t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng \u1edf m\u00f4 [1]. Nhu c\u1ea7u t\u0103ng, v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u00e1p \u1ee9ng c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn ki\u1ec7t s\u1ee9c, gi\u1ea3m hi\u1ec7u n\u0103ng v\u00e0 t\u0103ng nh\u1ea1y c\u1ea3m \u0111\u1ed1i v\u1edbi &hellip;<\/p>\n<p class=\"read-more\"> <a class=\"\" href=\"https:\/\/docquity.com\/vi\/articles\/vi-sao-van-dong-cuong-do-cao-khien-co-the-nhay-cam-hon-voi-cac-benh-ho-hap\/\"> <span class=\"screen-reader-text\">V\u00ec sao v\u1eadn \u0111\u1ed9ng c\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9 cao khi\u1ebfn c\u01a1 th\u1ec3 nh\u1ea1y c\u1ea3m h\u01a1n v\u1edbi c\u00e1c b\u1ec7nh h\u00f4 h\u1ea5p?<\/span> Read More &raquo;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":123,"featured_media":13033,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"content-type":"","inline_featured_image":false,"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"default","ast-global-header-display":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","footnotes":""},"articles_categories":[1370],"articles_tags":[],"articles_topics":[1437],"articles_languages":[1375],"articles_filters":[],"class_list":["post-13032","articles","type-articles","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","articles_categories-medical-content-vi","articles_languages-vietnamese-vi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/docquity.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/articles\/13032","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/docquity.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/articles"}],"about":[{"href":"https:\/\/docquity.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/articles"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/docquity.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/123"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/docquity.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13032"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/docquity.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/articles\/13032\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/docquity.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13033"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/docquity.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13032"}],"wp:term":[{"taxonomy":"articles_categories","embeddable":true,"href":"https:\/\/docquity.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/articles_categories?post=13032"},{"taxonomy":"articles_tags","embeddable":true,"href":"https:\/\/docquity.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/articles_tags?post=13032"},{"taxonomy":"articles_topics","embeddable":true,"href":"https:\/\/docquity.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/articles_topics?post=13032"},{"taxonomy":"articles_languages","embeddable":true,"href":"https:\/\/docquity.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/articles_languages?post=13032"},{"taxonomy":"articles_filters","embeddable":true,"href":"https:\/\/docquity.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/articles_filters?post=13032"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}